
Komunidade suku Mascarenhas ejiji lixu fatin ba governu, tanba lixu fatin ne’ebe tuan aat no rahun tiha ona.
Xefe Suku Mascarenhas Rui Ilidio de Aroujo hateten desde lixu fatin tuan aat, komunidade sira soe foer arbiru deit e ida ne’e fo impaktu ba saude ambiental.
“Oras ne’e dadaun fatin lixu laiha, ne’ebe foer lekar deit iha rai,” nia hateten, iha Dili.
Nia dehan, iha suku Mascarenhas presiza monta lixu fatin hamutuk 12 e fatin identifika ona maibe to’o agora governu seidauk monta.
“Lixu fatin ne’e ami fo prioridade e ami identifika ona fatin atu monta lixu fatin iha Mascarenhas iha 12, husu ba governu atu fo prioridade baa mi nia ejizensia ida ne’e,” nia ejiji.
Tuir nia, lixu fatin ne’e importante tebes tanba loron ba loron komunidade sira produs lixu e laiha lixu fatin, entaun lixu sira ne’e ba soe iha ne’ebe. “Lixu fatin uluk ne’e aat hotu ona, rahun hotu tanba monta desde tinan 2003,” nia hateten.
“Dotor sira hateten, ita nia saude ne’e importante entaun govenru tenke monta lixu fatin, nune’e komunidade tau foer iha nia fatin tanba soe lekar orsida asu ho fahi dada lemo-lemo iha bairo laran.”
Iha fatin seluk Komunidade Mascarenhas Januario Pinto reforsa, katak dadaun ne’e sira desaraska atu soe lixu tanba lixu fatin laiha lixu fatin uluk ne’e nakfera hotu ona.
“Ne’ebe ami ba soe foer karik ba liu iha estrada bo’ot, fatin lixu ne’e sira monta iha DNTT nia oin kedas, komunidade balun tau deit iha uma oin asu ho fahi mai dada sai lekar deit estrada ibun,” nia dehan.
“Liu-liu mak labarik sira nia popok ne’e, dader ita hader mai ne’e foer sira ne’e lekar deit iha estrada klaran, ne’ebe husu ba governu presisa tau matan ba asuntu ida ne’e.”
Entretantu Diretor Jeral Urbanizasaun, Miguel Pereira de Carvalho hateten governu dadaun fo importansia uluk ba fatin ne’ebe produs lixu ho kapasidade bo’ot.
“Ami haree fatin ne’ebe emergensia, ami bele tau kontentor (lixu fatin) hanesan fatin ne’ebe mak lixu barak liu,” nia dehan. Ne’ebe, nia dehan konforme se Mascarenhas iha area ne’ebe lixu barak liu entaun governu bele ba tau kontentor iha ne’eba.
“Area suku Mascarenhas nian ami tau kontentor rua e agora ne’e prioridade liu mak iha estrada bo’ot,” nia hateten. Nia dehan, kontentor rua ne’e tau dunik iha fatin ne’ebe identifikadu komunidades soe foer barak iha ne’eba, ida tau iha eskola Cristal nia oin no ida seluk iha Polisia Militar nia oin ne’e.
“Ami seidauk tama ba Mascarenhas laran liu, sei haree uluk iha dalan bo’ot, ita rezolve hotu ida ne’e maka foin bele tama ba bairo laran,” nia dehan.
Fonte Notísia : https://thediliweekly.com/2018/07/10/komunidade-suku-mascarenhas-ejiji-lixu-fatin/