Mascarenhas: Governu liu husi Sekretariu Estadu Komunikasaun Social (SECOMS), ofisialmente hala’o lansamentu dahuluk ba website ofisiál suku, ne’ebe estabelese iha Suku Mascarenhas Postu Administrativu Vera Cruz Munisipiu Dili.
Iha diskursu Sekretáriu Estadu Expedito Loro Dias Ximenes hateten, objetivu prinsipal husi kria website ne’e hodi hafasil komunidade no buka hatene kona ba aktividade suku nian, bele fasilita komunikasaun entre lideransa suku ho nia komunidade liu husi komunikasaun digital.
“Ohin, ita halo lansamentu ba sentru informasaun suku ho tema Suku Digital, katak sentru informasaun suku Mascarenhas nian ne’e iha website ida ne’ebe bele liga komunidade no autoridade lokal sira iha prosessu dezenvolvimentu suku ne’e nian”. Dehan SEComS Expedito Dias Ximenes, iha Suku Mascarenhas, Sabadu (15/11/2025).
Dirijente SECOMS ne’e fundamenta, polítika governu konstituisional da-sia nian, fasilita treinamentu espesiku iha area digitalizasaun ba lideransa suku sira atu bele utiliza plataforma digital hodi atualiza informasaun ba komunidade.

“Ohin, ita lansa plataforma website, Suku Mascarenhas nian hanesan politika IX governu nian atu lori informasaun ba suku sira, iha teritoriu laran tomak, ita iha sentru informasaun hamutuk 28 fora husi sidade Dili, nune’e lideransa suku sira bele hatutan informasaun ba públiku husi plataforma digital” Tenik nia.
Expedito hatutan, avansu teknolojia dadaun ne’e, públiku bele asesu notisia liu husi plataforma online kompara ho periodu anteriór.
“Uluk notisia sira la’o ita haree deit iha jornal, rona deit radiu ka haree iha televisaun maibé agora husi telemovel ne’ebe mak ita kaer, ita bele le’e jornal, rona radiu no iha plataforma oioin ne’ebe iha ho sistema dijitalizasaun ne’ebe mak oras ne’e la’o dadaun hodi ita bele asesu informasaun husi ne’eba”.
Aleinde lansa website, Sekretáriu Estadu mós enkoraja lideransa suku Mascarinhas atu verifika faktus sira ho loloos, molok halo publikasaun tanba informasaun ne’ebe suku Mascarinhas publika laos komunidade suku Mascarenhas mak asesu mesak, maibé publiku sei asesu.
“Avansu teknolojia ida ne’e komunidade iha suku ne’e molok atu simu informasun presija halo verifikasaun dadaus no faktus, ita hein katak politika governu nian, komunidade suku sira bele taes informasaun ne’ebe los, kredivel no labele simu informasaun ne’ebe falsu”.
Iha fatin Diretor Jeral desentralizasaun Governu Local Antonio Augusto Guteres, afirma, plataforma digital sai sentru informasaun ba populasaun iha nivel suku atu bele hetan informasaun lais no kredivel, ligadu ho servisu suku nian.
“Website ida ne’e importante ba populasaun ne’ebe hela iha suku Mascarinhas tanba aproveita website ida ne’e autoridade suku bele fó informasaun ne’ebe lais ba ita hotu”.
Antonio Augusto hatutan, website ne’e bele mós partilha informasaun kona ba fixa familia, idozos, veteranus no bolsa da mãe no aktividade sira hotu ne’ebe mak hala’o iha suku laran, nune’e komunidade sira bele asesu.
Representante Xefe Suku Mascarenhas Edgar Correia do Rego dehan, lideransa suku hato’o apresiasaun boot ba governu tanba bele lansa ona website ofisiál suku Mascarinhas.
“Ita agradese ba governu tanba bele lansa portal informasaun ne’ebe mak sei publika informasaun, dokumentasaun no aktividade kona ba atendimentu públiku no dezenvolvimentu ne’ebe mak hala’o iha suku markarenhas, objetivu prinsipal mak atu fasilita ita-nia komunidade sira bele hatene progresu saida deit mak iha suku laran”.

“Durante ne’e atividade barak mak halo maibé komunidade sira balun dehan dezenvolvimentu iha suku Mascarenhas ne’e hanesan lenuk ne’e mak atu hateten ba ita katak informasaun mak seidauk habelar ba ita hotu,” nia hakotu.
Tuir planu SEComS sei kontinua lansa programa website ofisiál suku Bidau Santana no Suku Kampu Alor, iha semana oin.
“Ita lansa primeira vez iha Dili ho suku Mascarenhas, semana oin ita sei lansa mós iha suku Bidau Santana no tuir mai Suku Kampu Alor, objetivu prinsipal husi ita kria website ida ne’e ba suku sira atu komunidade bele hatene kona ba aktividade suku nian”.
Entretantu, antes ne’e Sekretariu Estadu Komunikasaun Sosial SEComS liu husi Diresaun Nasionál Diseminasaun Informasaun (DNDI) hamutuk no Diresaun Nasionál Administrasaun Finansas, Departamentu IT fasilita ona formasaun jornalismu báziku no Jestaun Plataforma Website Sentru Informasaun Suku ba funsionariu no Estrutura iha Suku Mascarenhas.